Bebek zeka gelişimi hemen her anne – babanın ilgisini çeken bir konudur. Peki zeka nedir? Gerçekten de geliştirilebilir mi ya da nasıl geliştirilir?

Zekanın bir çok tanımı yapılmıştır. En yalın haliyle zeka,

Otomatik ve içgüdüsel davranışlar yerine düşünerek akıl yürütme ve anlama yeteneğidir.

Zeka gelişimi denildiğinde akıllara ilk gelen sorulardan biridir; Zeka geliştirilebilen bir şey midir yoksa genetik mi? Bunun cevabı; her ikisi de.

Zeka, genetik ve çevresel faktörlerin her ikisinden de etkilenen karmaşık bir yapıdır. Bilim adamları zekayı etkileyen genler üzerinde sayısız araştırma yapmıştır.  Bu araştırmalar, zekanın genetik bir temeli mevcut olmakla beraber çevresel faktörler ve eğitimle birlikte gelişmeye de açık olduğununu göstermiştir.

Beyin gelişimi üzerinde çevrenin etkisiyle ilgili farklı araştırmalar vardır. Bir araştırmaya göre zekanın genetik etkisi % 75, çevrenin etkisi ise % 25 olarak açıklanmaktadır. Diğer araştırma bu oranların % 50 olduğunu söylemektedir. Başka bir araştırma ise bunun yaşa göre değiştiğine değinmiştir. Yani küçük yaşlarda genetik etkinin % 20’lerde olduğunu ve geliştirilebilir zekanın gelişime daha elverişli olduğunu söylenmiştir.

Ancak zeka bir kapasitedir ve çevre zeka üzerinde etkin bir faktördür. Gene araştırmalar iyi bir eğitimin zeka seviyesini 15 – 20 puan yükselttiğini göstermiştir. Aslında çevrenin, zeka üzerinde zannedilenden daha büyük bir etkisi olduğu söylenebilir.

Bebek zeka gelişimi ile ilgili bilinmesi gereken önemli bir şey de şudur ki; zeka gelişiminin % 90’ı okul öncesi dönemde tamamlanmaktadır. Bu dönem, çocukların zeka gelişimi için çok kıymetli bir dönemdir.

Bebek Zeka Gelişimi

Her ne kadar genetik altyapı zeka seviyesinde önemli bir etki olsa da, zekayı köreltici davranışlar ve tutumlar sebebiyle var olan potansiyel açığa çıkarılamayabilmekte ve hatta olumsuz yönde etkilenebilmektedir. Çocuklarda ilk 2 – 3 yaş aralığının çok iyi kullanılmasının, beyin ve zeka gelişimi yönünden önemi çok büyüktür. Bu dönem iyi değerlendirilemediğinde, daha sonraki yıllarda beyin ve zeka gelişimini geliştirmeye yönelik gösterilen çabalar geçen ilk yıllardaki gibi karşılık vermemektedir.

Yenidoğan her bebek zeka gelişimi süreci doğar doğmaz başlar. O andan itibaren bebekler için her tür pozitif uyaran zeka gelişimi için büyük önem taşır. Aslında bu öğrenme ve zeka gelişim süreci, oldukça doğal bir süreçtir. Yapılması gereken şeyler de çok basittir.

Bebek zeka gelişimi için hiçbir şey yapılmasa dahi bu doğal süreci etkileyecek pürüzlerden kurtulmak bile büyük bir adım olacaktır. Bebeğin zeka gelişimine olumsuz etki edecek faktörlere örnek olarak stres, aşırı ilgisizlik, her türlü ekran ve gereğinden fazla aşırı uyaran yüklü fazla ışıklı ve sesli oyuncaklar verilebilir. Bunlar gibi zeka gelişimine olumsuz anlamda etki edecek faktörlerden kurtulduktan sonra gelişim için atılabilecek adımlara geçelim.

Peki bu, bebek zeka gelişimi için altın kıymetindeki dönem nasıl değerlendirilir. İşte zeka gelişimine katkı için yapılabilecekler;

  1. Dengeli ve sağlıklı beslemek.
  2. Düzenli ve yeterli uyku. 
  3. Sevmek. Sevgi ve sıcaklık gören bebeklerin beyinleri hızlı gelişir.
  4. Güvende olduğundan emin olduktan sonra ona biraz alan tanımak ve serbest bırakmak.
  5. Her fırsatta bebeği doğayla buluşturmak.
  6. Göz kontağı kurmak.
  7. Ninni söylemek.
  8. Dokunarak oynamak.
  9. Evin içindeki eşyaları gösterip isimlerini söylemek.
  10. Herhangi bir iş yaparken neler yaptığını ona anlatmak.
  11. Kestiğimiz bir meyve veya sebzeyi ona koklatmak (Bunlar gibi basit şeyler bile bebeğin zekasının gelişmesine katkı sağlayacaktır)
  12. Kısacası bebeğin beş duyusuna hitap etmek.
  13. Ayına göre gelişimini takip edip gelişimine uygun oyunlarla bebeğimizle nitelikli vakit geçirmek.
  14. Gene gelişimine uygun zeka karı, kitap gibi materyallerle oyunlarımızı zenginleştirmek.